Groentips & Groeninfo

Speenkruid, dat kweek je toch niet!

Misschien ben je wel een wat oudere tuinier die speenkruid verfoeit. In het voorjaar is de hele tuin ermee vergeven en je raakt het maar niet kwijt, hoe je ook je best doet. Maar misschien heb je juist wel eens een speenkruidje met bruin blad of gevulde bloemen gekocht en ben je een beetje gaan houden van deze vroege voorjaarsbloeiers. 

Speenkruid is een plant van voedsel- en vochtrijke gebieden met een voorkeur voor kleigrond. In veel streken van ons land is het een algemene plant, maar op de hooggelegen zandstreken in ons land kom je hem bijna niet tegen. De knolletjes in de bladoksels komen na afsterven van de planten onder het oude blad te liggen en zijn dan moeilijk te vinden. Speenkruid heeft met veel stinzenplanten gemeen dat hij al heel vroeg in het voorjaar weer afsterft en voor de rest van het jaar ondergronds gaat. Een plaats in een loofbos is dan ook ideaal: Gedurende de bloeitijd voldoende licht en voedsel en tijdens de rusttijd niet te droog en niet te nat en een redelijke gelijkblijvende temperatuur. 

Plant met een handicap

Speenkruid in ons land heeft als het ware een handicap, want het zet hier zelden of nooit zaad. Dat doet het alleen in de meer naar het zuiden gelegen delen van zijn verspreidingsgebied. Sinds jaar en dag is bekend dat er op Texel ook populaties voorkomen die zaad leveren. Algemeen wordt aangenomen dat in het verleden speentjes van het speenkruid met sneeuwklokjes uit het zuiden zijn meegekomen en dat die hier verwilderd zijn.

Ondanks het ontbreken van zaad, kan speenkruid toch massaal voorkomen. In de grond heeft dit plantje knotsvormige opgezwollen wortels, de zogenaamde spenen. Als door grondbewerking deze spenen elders terecht komen, groeien daar weer nieuwe planten uit. Verder hebben de planten in de bladoksels ronde knolletjes gevormd die overal heen rollen en ook weer massaal tot planten uitgroeien. Hoe meer je de grond bewerkt hoe meer je de speenkruidjes ter wille bent en ze her en der uitplant! Eigenlijk is speenkruid helemaal niet zo'n lastig onkruid. In het voorjaar zie je hem overal onder heggen en tussen struiken, maar in het gazon heeft hij nauwelijks kansen. 

Variatie

Wie in de bloeitijd van het speenkruid in Engeland is en goed oplet, kan afwijkende planten tegenkomen. Zo vond ikzelf jaren geleden eens een groepje planten dat in alle delen groter was dan de soort. Ik nam er een klein stukje van mee en plantte dat bij de Botanische Tuinen in Utrecht. Jaarlijks komen er nog steeds enkele exemplaren van deze Ranunculus ficaria ‘Warwick’ tot bloei, maar het is allerminst een plaag geworden. 

Christoffel Lloyd, de bekende Engelse tuinschrijver en eigenaar van Great Dixter, vond in een bos in de buurt van zijn huis in Zuid-Engeland een bruinbladig speenkruid die hij 'Brazen Hussy' noemde.  Deze ‘Brazen Hussy’ is nog steeds een van de mooiste cultivars omdat de gele bloemen zo prachtig contrasteren met het bruine blad. Een cultivar met anemoonachtige bloemen en gemarmerd blad kreeg de naam 'Collarette' soms foutief 'Colorette' geschreven.  Een cultivar met gevulde bloemen maar zonder de tekening op het blad heet ‘Plena’.  De cultivarnamen zijn soms wel wat misleidend. Dat is bijvoorbeeld het geval met 'Salmon White'. Volgens de naam zou de bloem wit moeten zijn, maar in werkelijkheid klopt dat niet helemaal. De onderzijde van deze bloemen is echter wel heel fraai van kleur. Nu valt dat niet zo op als de bloemen open zijn, maar bij regen en bewolking zijn de bloemen vaak dicht en dan geeft zo'n gekleurde onderkant een leuk effect. 

Deze speenkruidjes zijn bescheidener dan de gewone soort. Het zijn ook weer echte planten voor de voorjaarstuin, in combinatie met vroegbloeiende bolgewassen, longkruid, maarts viooltje en natuurlijk Helleborus. Vorig jaar wilde ik mijn speenkruidjes allemaal opruimen en ik heb zoveel mogelijk alles gerooid. Helaas, er staan alweer nieuwe plantjes en ik zal er mee moeten leren leven. Toch word ik ook weer blij als ik ze in het vroege voorjaar zie bloeien. Vooral ‘Collarette’ en ‘Plena’ zijn mijn favorieten. 

Probeer ze eens onder bladverliezende heesters. Zeker weten dat je op een voorjaarsochtend door de knieën gaat en er misschien zelfs wel bij gaat liggen om van de bloemen te genieten!

meer

Advertentie

17
Aug
Bloemendingetjes
16
Aug
Frankrijk vakantieland - Blik op de tuin no. 915