Vier eeuwen tuinhistorie

Verslag van de lezing “Vier eeuwen tuinhistorie in Nederland en Tuinen of Tuinkunst”, op dinsdag 17 februari

Een uit de hand gelopen hobby

Wist u dat u in Nederland “Vier eeuwen Tuinhistorie” kunt beleven in één dag?
Nee? Dan had u 17 februari naar de lezing van Theo en Elly van Liempt moeten komen.
Zij lieten dit zien met een sfeervolle fotopresentatie op een reuzegroot scherm, omlijst met klassieke muziek.
Zo zijn we op excursie geweest naar drie prachtige landgoederen in Twente. Kent u bijvoorbeeld  de 145 meter lange berceau van honderden jaren oude beuken (1643)? Die vindt u op Weldam. En wist u dat bij kasteel Twickel in Delden ruim 9000 hectare grond hoort? Daar zijn ook gerestaureerde kassen, een kwekerij en moestuin te vinden.
Het echtpaar van Liempt kan u werkelijk alles vertellen over de nog bestaande Nederlandse landgoederen en de geschiedenis van de bijbehorende tuinen en parken. ‘Een uit de hand gelopen hobby…’ waarschuwde Theo in zijn inleiding. De website van Elly en Theo van Liempt is: www.jardimages.nl

Gwendy Wevers

Lezing over Gertrude Jekyll

Verslag van de lezing over Gertrude Jekyll, "Moeder van de vaste plantenborder", op dinsdag 20 januari

20 januari was Beline Geertsema-Keij naar de Lessinglaan in Utrecht gekomen om geïnteresseerde Groei & Bloei-ers en andere tuinliefhebbers kennis te laten maken met Gertrude Jekyll (1843 - 1932).

Beline Geertsema-Keij heeft een tuinadviesbureau in Soest en organiseert bij ?Garden Tours? tuinenreizen. Die reizen gaan naar Engeland, o.a. langs tuinen die mevrouw Jekyll (spreek uit: Djiekul) heeft ontworpen. Sommige van haar uitbundige plantenborders zijn in stand gehouden.  Mevrouw Geertsema-Keij liet ons kennis maken met het werk van Jekyll door het tonen van diverse dia?s van de tuinen en gaf daarbij een enthousiaste toelichting.

Gertrude Jekyll werd in 1843 geboren in Londen. Later ging ze met de familie  ?buiten? wonen. De gouvernante van Getrude gaf haar een flora en ze gingen veel naar buiten om planten te determineren. Zo ontstond de liefde van Gertrude voor planten.

Gertrude volgde de Kunstacademie en maakte daar kennis met impressionistische schilders. Hoewel ze slechte ogen had kon ze verdienstelijk tekenen en schilderen. Die ogen leidden er wel toe dat ze niet verder ging met "priegelen" van wandkleden  waar ze op de Academie  voor opgeleid was. Ze ging zich geheel richten op het maken van beplantingsplannen.
 
Op haar 36e ontmoet ze de architect Edwin Lutyens. Een lange en vruchtbare samenwerking ontstaat. Lutyens ontwerpt voor die tijd moderne huizen en het basisontwerp voor de tuin erbij. Jekyll ontwerpt de beplanting voor de borders. Het duurde niet lang of iedereen die een beetje mee wilde tellen als nieuwe rijke, wilde een Lutyens/Jekyll huis met tuin.

Wat maakte de beplantingsplannen van Gertrude Jekyll zo bijzonder? Vóór haar waren er eigenlijk nog geen borders met een weelderige beplanting van vaste planten en kleurige bloemen. De ?Landschapsstijl? in Engeland werd gekenmerkt  door ? voornamelijk gras. Later werd ook gebruik gemaakt van perkplanten, eenjarigen die heel schematisch werden geplant; in lange rijen of in cirkelvormen.

Jekyll ontwierp langgerekte, brede borders die losjes beplant werden met vaste planten. Al deze planten bij elkaar zorgden voor een weelderig en kleurrijk effect. Ze bracht rust in de borders door planten terug te laten keren. Daarbij had ze oog voor de combinatie van bladvormen om een tuin boeiend te maken. Ze ontwierp ook groene bostuinen die het van de combinatie met bladplanten moesten hebben.

Gertrude gebruikte planten die in haar tijd nog niet erg bekend of wijdverbreid waren, zoals: hosta's, clematis, euphorbia's, enz.  Zo heeft ze bijgedragen aan de bekendheid. Nu worden deze planten haast in alle tuinen gebruikt  en kan de tuinliefhebber kiezen uit vele subsoorten.

Voor zover bekend was Gertrude Jekyll de eerste die "borders op kleur" ging maken en ook borders per seizoen. Dan kreeg je bijvoorbeeld een border die in juni geheel roze zag van een combinatie van pioenrozen, lupines, vingerhoedskruid, enz. Een heel apart gezicht. Nu zijn borders op kleur gemeengoed.
Ook zorgde zij voor borders waarin de planten van hoog naar laag gerangschikt werden. Nu kent iedereen de typische "Engelse vaste plantenborder". Een taxushaag zorgde voor de wintergroene afscherming. Hiertegen kwamen hoog groeiende vaste planten en meer naar voren kwamen de lagere planten zoals schoenlappersplanten. Voor de border liep een (zand)pad zodat men overal goed bij kon. Daarnaast begon het gazon. Tussen de twee langgerekte borders kwam vaak een pad van flagstones of natuursteen.

Tot slot van de boeiende lezing las Beline Geertsema-Keij enkele mooie citaten van Gertrude Jekyll voor, waaronder vrij vertaald deze: De les die ik grondig heb geleerd en graag door wil geven aan anderen is het ervaren van het blijvende geluk dat de liefde voor een tuin geeft. Kortom: Gertrude Jekyll was een tuinliefhebster en plantenvrouw in hart en nieren en een grote inspiratie voor velen na haar, zoals Mien Ruys en wie weet ook voor ons?
Gwendy Wevers

Naar boven

Seizoensopening Imkerij

Verslag Imkerij ?t Schuurtje in Oud Loosdrecht op dinsdag 9 september

Op een heerlijke zonnige namiddag hebben we ons Groei en Bloeiseizoen geopend met een zeer geslaagde excursie naar de Imkerij ?t Schuurtje. We werden welkom geheten door Hetty Kastelijn. Zij deed de rondleiding. Op een zeer deskundige en leuke manier vertelde zij hoe honing gemaakt werd door de bijen.

Dat er verschillende bijen zijn wisten de meesten wel maar dat iedere bij een eigen taak heeft in het hele proces was niet bij iedereen bekend. Ook de opbouw van een bijenvolk is bijzonder. Het was voor de weinige mannen fijn te horen dat een dar een cruciale taak in het voortbestaan van een bijenvolk heeft. De dar moet de koningin bevruchten. De dar wordt verder verzorgd. De werkbij is het ?werkpaard? onder de bijen. Deze bij moet voor de hele opbouw van het bijenvolk zorgen. Van het honing verzamelen tot het maken van de honingraten voor de eieren. Verder moet de werkbij de eieren verzorgen, enfin teveel om op te noemen.

Na afloop van de hele uitleg en wandeling door de grote tuin kregen we een glaasje honingwijn. Daarna kregen we thee met heerlijke appeltaart en hartige sandwiches. Hierna werden we door onze gastvrouw uitgenodigd kaarsen te maken. Zeer voldaan keerden we allen daarna terug naar huis. 
We kunnen terugzien op een zeer geslaagde en leerzame excursie. Veel dank voor de organisatie.

|

Naar boven

Excusie naar Flevoland op 7 juni 2008

Een bewolkte lucht, met in zich de belofte van een stralende en mooie dag; een slingerende rondgang door de stad Utrecht, om alle deelnemers aan deze excursie op te halen, zo begon deze dag.
De rust en de ruimte van de groene Flevopolder waren een verademing na het verlaten van de bouwput Leidse Rijn.

- De eerste tuin die we vandaag bezoeken is ?De tuinen van Lipkje Schat? te Bant.
De ontvangst is hartelijk en warm. De koffie en de koek smaakten prima.
De tuinen, die in een tijdsbestek van twintig jaren zijn ontstaan, zijn in vormgeving en kleurgebruik duidelijk geïnspireerd door Elisabeth de Lestrieux. De grote dubbele lila/roze/witte en purperen dubbele border met o.a. rozen, clematissen en vaste planten stal de show.
De ruimtelijke voortuin in de kleurstelling abrikoos/oranje, was gewaagd.
De verborgen tuin in de kleuren blauw, geel, lichtgrijs en lila was een snoepje van rust.
Al met al mocht deze tuin worden ervaren als een fraaie tuin met veel gevoel voor kleur en vormgeving.

- De tweede tuin die we bezoeken is ?De Goldhoorn Gardens? te Bant.
De naam Goldhoorn is medio 1950 meegenomen vanuit de provincie Groningen.
In deze tuin werd genoten van de keurig verzorgde lunch.
De voortuin maakte mede door de grote bomen een imposante indruk.
In één van de achtertuinen lag een grote vijver met waterlelies, die samen met de blauwe boogbrug veel deed denken aan de beroemde vijver van de schilderimpressionist Monet.
In één van de bijgebouwen was een fraaie engelse landlevenwinkel gevestigd.
In deze verzorgde tuin met zijn diverse tuinkamers en tuinhagen en soms verrassende doorkijkjes, werd vrij vaak gewerkt met grotere groepen van één plantensoort.
Hier en daar zou een meer verfijnd en uitdagender planten gebruik zeker niet hebben misstaan.

- De daarop volgende tuin die we bezoeken is ?De Pegasushof? eveneens te Bant.
Een tuin waarvan de aanleg acht jaar geleden uit liefhebberij is begonnen. In plaats van een natuurlijk lijnenspel is in deze tuin gekozen voor een strakke en formele indeling.
De aandacht voor kleur en bijzondere planten in combinatie met een goed ontwerp was door de gehele tuin zichtbaar.
Het perfecte onderhoud, een graskantenknipschaar deed hier wonderen, in combinatie met de zichtassen van Taxus en Buxus hagen en de open verbinding naar het omliggende landschap gaven deze tuin een koninklijke uitstraling.
De grote strakke vijver bij de entree van de tuin, vormde samen met het verhoogde terras een ruime serre een formeel en modern hoogtepunt van deze tuin.

- Onze laatste tuin die we deze dag bezoeken is ?De Stekkentuin?.
Met veel liefde en oog voor bijzondere planten was hier een waar lusthof gecreëerd.
Bladstructuur en vorm zijn in deze tuin minstens zo belangrijk als de bloemen.
Een tuin waarvoor ?De vierjaargetijden? van Vivaldi gecomponeerd zou kunnen zijn, omdat er in elk seizoen in deze tuin iets valt te beleven.
Het getuigt van veel kennis en een verfijnde smaak om in deze tuin met zijn ronde vormen en verhoogde plantbedden, ondanks de enorme plantenvariatie, toch een eenheid te scheppen die niet onrustig overkwam.

Er werd hier gretig gebruik gemaakt van de mogelijkheid om planten uit de volle grond aan te schaffen.

Rest mij tenslotte een gevoel van dankbaarheid aan het adres van De Schepper van al het moois waar wij van mochten genieten.
Dankbaarheid en waardering is ook op zijn plaats naar de boeren toe voor hun bijdrage aan het fraaie polderlandschap en voor Marijke Mosheuvel, die deze zeer geslaagde dag organiseerde.

Vriendelijke groet, Gerard van Schaik.

Enkele fotografische impressie van mw Wolly van Engelen en de heer Gerrit Jan van Groningen:

Naar boven

05
Sep
DE PADEN OP
05
Sep
WEER HEERLIJK